Yazar Necmettin Yalçınkaya ile Söyleşi

Pirtûk û Weje söyleşilerinin bu haftaki konuğu Kars´tan bir şair ve öykücü: Yazar Necmettin Yalçınkaya. 78 Kuşağı’na ait şair ve yazar şunları anlattı:

ny.jpg

  • Pirtûk û Weje: Kısaca eserlerinizi ve kendinizi tanıtır mısınız?

1960 yılında Sarıkamış’ta (Kars) doğdum. Birkaç yıl sonra da İzmir’e taşındık. Orada doğup büyüdüm sayılır. İlkokul-ortaokul ve lise tahsilimi İzmir’de tamamladım. İzmir Namık Kemal Lisesi Edebiyat Bölümü’nü seçmem beni şiir ve öykü yazmaya yöneltti. Zaten içinden geçtiğimiz süreç bize bunu dayattırıyordu. Ya ezenin yanında yer alacaksın ya da ezenin karşısına dikileceksin. Dikildim ben de! O günün koşullarında yazmak, yazdıklarını saklamak, yayınlamak zordu. Yazdıklarımın büyük bir bölümü ya yakıldı ya da toprağa gömülüp kayboldu.

2010’dan sonra Ozan Yayıncılıktan dört kitabım çıktı. Bunlar 12 Eylül’de de çok güldük netekim! Anamdan İnciler, Mendil Sen Kokuyordu, Stres Bileziği Anamdan İnciler 2 ve On Çocuktuk. Ayrıca İnternet ortamında onlarca sitede yayınlanmış öykü ve şiirlerim mevcut.

  • Pirtûk û Weje: Biri size edebi anlayışınızı sorsa nasıl yanıtlardınız?

78 kuşağından biri olarak içinden geçtiğimiz süreci yazmayı ve bir sonraki kuşaklara bir miras olarak bırakmayı düşünüp durdum hep. Sanat ve edebiyatla toplumsal olayları yorumlarsınız bir noktada. Hem bilinmeyen o kadar yaşanmışlık var ki, benim anlatacaklarım okyanusta bir damla olacak yalnızca.

Öykü gerçek ya da gerçeğe yakın bir anlatımdır zaten. Ben sokağın dilini yazıyorum, oradan besleniyorum çünkü.

  • Pirtûk û Weje: Kurgu mu ilk tercihiniz yoksa daha çok toplumsal gerçekçilik mi ağır basıyor?

Toplumsal gerçekliği kurguya dönüştürmeden yazmak olmaz, ama kurgunun da dezavantajları da vardır. Diyelim sosyalistsiniz, devrimcisiniz yazacağınız öykü-şiir ve romanda sizin bakış açınızla ezilenin ezene karşı mücadelesini anlatacaksınız, burada zorlanabilirsiniz. Ajitasyon ağırlıklı, hamasi ya da savunduğunuz örgütün fikirleri karşınıza bir duvar olarak çıkabilir. Olayı tüm çıplaklığıyla okura sunmalısınız. Biri gücenir diye kuşkularınız olmamalı. Burada dilin yalın ve akıcı olması elbette çok önemlidir.

12 Eylül ve Stres Bileziği’nde anneler cephesini anlattım. Empati kurdum, o günün şartlarında “her şeyi biz biliriz” mantığının bugün nasılda iflas ettiğini fark ettim mesela.

  • Pirtûk û Weje: Kürt siyasetinin Kürt edebiyatı üzerindeki etkileri hakkında neler düşünüyorsunuz?

Kürt olmadığım için bu etkinin derecesini tam bilemiyorum. Ama burada Kürt yazarların ne kadar zorlanabileceğini biliyorum en azından. Kitaplarını bastırması, dağıtımı, okuyucuya ulaştırması arkası olmayan, sahipsiz Kürt bir yazarın eserlerini ve kendini tanıtmasını nasıl bekleyebiliriz ki! Varsa arkanızda sizi destekleyen bir kurum, siyasetçi, -bu milletvekili de olabilir, belediye başkanı da- ödül bile alabilirsiniz, bir saygınlığınız da olabilir. Aslında bu yalnızca Kürt yazarlar için değil Türk yazarlar için de geçerlidir.

 1 - Kopie.jpg

  • Pirtûk û Weje: Kürt romanı sizce var mı? Varsa birkaç örnek verebilir misiniz? Yoksa sizce bunun nedenleri neler?

Kürtlerin okuma seviyelerinin düşüklüğü, anadillerinde eğitimlerinin olmayışı, feodalite, dinin etkisi, ekonomik ve sosyal koşullar, sanat, edebiyat, sinema vs. vs. o kadar zorluklar var ki… Genelde Kürt yazarlar eserlerini Türkçe yazıyorlar. Kürt romancısı denildiğinde aklıma ilk gelen Mehmed Uzun’dur. Onun da ne zor süreçlerden geçtiğini bilmeyenimiz yoktur gibi. Sahiplenme, eserini alıp okuma, destek vs. vs. aidiyet duygusu ne yazık ki yok bizde.

  • Pirtûk û Weje: Kürt öykücülüğü denilince aklınıza ilk ne geliyor?

Son dönemlerde öykü yazan genç yazarların ortaya çıkması çok sevindirici. Soğuk kış günlerinde ve muhabbetlerde kahramanlık, acılar, ezilme, kadınlar üzerine anlatılan o kadar öykü var ki, bunları yazılı hale neden getirmek istemezler bunu anlamış değilim hâlâ. Mesela bir dengbej arkadaşım var, o yazmaz, ağıt yakarak anlatır. Kürtçe bilmiyorum ama yüzünün şekli, sesindeki tınıdan ne acılar çekebildiğini anlayabiliyorum.

  • Pirtûk û Weje: Kürt edebiyatının handikapları?

Bir kere Kürtçenin “bilinmeyen bir dil olarak” lanse edilmesi, yasaklı olması bir büyük handikaptır. Anadilde okuyup yazma olmayınca, grameri bilmeyen bir Kürt edebiyatçısı nasıl yazabilir? Başvuracağı kaynak da yoktur. Kütüphane, arşiv, elinin altına bulunacak bir sözlüğü bile yoktur. Bunun bir de ekonomik boyutunu düşünün. Kim yazmak için uğraşır ki! Ayrıca dili kurallarıyla bilmeyen biri ancak konuşabilir ama doğru yazamaz.

DİL bir pazar sorunudur. Kürtçe yazıyorsanız onun bir karşılığı olmalı. Alıcı olmalı. Ne yazık ki Türkçe yazmak zorunda kalıyorlar.  Ahmet Kaya ve onlarcası Türkçe şarkılar söylüyor, Yılmaz Güney bile Kürt sinemacısıydı ama filmlerdeki dili Türkçedir hep.

  • Pirtûk û Weje: Kürt edebiyatında eleştiri nasıl olmalı?

Eleştiri her şeyden önce yapıcı olmalı. Samimi, hoşgörülü ve yol açıcı olmalı. Yine Kürtçenin kendi lehçeleri içinde birliği sağlaması lazım… Lehçeler arasında birliği ve dirliği sağlamalı. Birini öne çıkarıp diğerini ötelerseniz, bu hem Kürtçeye hem de insanlar arası diyalogların önünü tıkarsınız.

  • Pirtûk û Weje: Kürt yazarının en büyük sorunu sizce nedir?

Dildeki aşındırma ve sözcük dağarcığının sınırlı olması. Güzel Kürtçe konuşmak yetmiyor, onu yazıya edebi bir dille dökmek gerekiyor. Dil yasaklı olunca, okulu da olmayınca zor tabii. Kendilerini televizyon kanalları dışında gösteremeyen, ifade edemeyen biri nasıl başarılı olur ki! Yazar bir misyonu yüklenirken birilerin de ona destek olması gerekmez mi?

  • Pirtûk û Weje: Yazarlar arasında nasıl bir dayanışma olmalı?

Yazarlar arasında iyi bir dayanışmanın var olduğunu söyleyemem. Bir kere kıskançlık vardır, bir yazar diğer bir yazarın yazdıklarına dudak büker. Popüler rekabet vardır aralarında. Etkinliklerde her yazara yer verilmez, çağrılmaz. Kürt yazarların büyük bir bölümü siyasetin içindedirler. Bu yüzden siyasi ve kültürel anlamda bir bölünmüşlük söz konusu ve yine siyasetten bağımsız bir şeyler üretemezler ve aforoz edilirler. Eserleri alınmaz, selam bile verilmez.

Yine de umutsuz değilim. Sanat ve edebiyat bir tolumun can damarıdır. Benimle yaptığınız bu kısa söyleşi için teşekkür ediyorum ayrıca.

  • Pirtûk û Weje: Bu değerli yanıtlarınız için biz teşekkür ederiz.

12.12.2016

Advertisements

2 Gedanken zu “Yazar Necmettin Yalçınkaya ile Söyleşi

  1. YAZAR VE EGO!
    Bir yazar geldiği noktadan sonra yaptıklarıyla sorgulanır. Bir üst aşamayı gerçekleştiren onlarca yazardan bu kişiliği görmek zorlaşmaya başladı. Ün ve Şöhret budalalığının prim yaptığı bir dönemde, ulaşılması hemen hemen sıfır düzeyde olan yazarlardır anlatmak istediğim.
    Necmettin Yalçınkaya’yı ben de sizler gibi öykülerinden tanırım. Kişi olarak kimseden uzak olmadığı için birey olararakta tanırım. Yalnız gibi görünsede her yerde, herkesin yanı başındadır. İyi bir öykü yazarı olmasının tüm gücünü, yeni yazmaya başlayanlarla yılmadan paylaşan, bir edebiyat karekteridir. Bu zor bulunur karekter, edebiyat çalışmalarında öğrendiği tüm incelikleri paylaşır, yazar olmaya aday gençlerin, daha güçlü bir yazım dilini yakalaması için yardımcı olmaya can atar. İşte edebiyatın ölümsüzlüğü buradan başlar. Yeni nesillere güç katmak burada başlar. Kendisini geldiği noktada herkese kapatan değil, tüm emek kapılarını herkese açan kişiliktir. Bu konuda mazereti yoktur Necmettin Yalçınkaya’nın. Yorgunluğa, uykusuzluğa, hastalığa sığınmaz. Giyinir ve koşar yardım elini açarak.
    Yalçınkaya yazdıklarının bilincinde, yazdığın dilin de hakimidir. Fazla karıştırmaz, entellektüelliğe sığınıp, halkından uzaklaşmaz. “Dil halkındır“ der ve halkın diliyle halkın hikáyesini anlatır. Öyküleriyle halkın dili, sokakta halkın arasındadır. Uzaklaşmayı sevmez. Yeni öğrendiği edebiyat değerlerini, bir cocuk gibi çığlık atarak duyurur etrafına. “Böyle olmalı“ der. Çağrı metnini Alan dostları, yazdıklarını düzelttikçe yazma ustalıkları ve hevesleri artar.
    Ersoy Yıldırım.

    Gefällt mir

Kommentar verfassen

Trage deine Daten unten ein oder klicke ein Icon um dich einzuloggen:

WordPress.com-Logo

Du kommentierst mit Deinem WordPress.com-Konto. Abmelden / Ändern )

Twitter-Bild

Du kommentierst mit Deinem Twitter-Konto. Abmelden / Ändern )

Facebook-Foto

Du kommentierst mit Deinem Facebook-Konto. Abmelden / Ändern )

Google+ Foto

Du kommentierst mit Deinem Google+-Konto. Abmelden / Ändern )

Verbinde mit %s