Süleyman Deveci: Ernest Hemingway – Paris Bir Şenliktir

Paris Bir Şenliktir ilk defa 1964 yılında yayınlanmış. Üstadın beş yıllık çıraklık devrini anlattığını edebiyat tarihçileri söylerler. 1921-1926 yılları arası başından geçenlerin küçük bir karesidir vermeye çalıştığı. Çok eşliliğiyle bilinen 20. yüzyılın en meşhur Amerikalı Nobel almış yazarı Hemingway bu eserinde olur olmaz yerde karım dediği ilk eşi Hadley Richardson ile beraberdir. Kitabın yazarın dördüncü eşi tarafından vefatından birkaç yıl sonra yayınlandığı öne sürülür.

St. Michel´de Michagan´ı yazan asker Tatie (galiba Ernest´in kısaltılmışı olsa gerek) kışa hazırlanan Paris´e karısı ile birlikte döner. Anlattıklarından bir yazar olduğunu, yaralı olduğunu, ve Paris´in çatılarına bakarken yazdıklarının her yazarın altın kuralı gibi o güne kadar yazdıklarının en iyisi dahası doğrusu olmasını planladığını anlarız. Sonra anlatıcı Paris´i bırakıp bize Gertrude Stein´ı ve onunla olan dostluğunu anlatır. Yaptıkları aile ziyaretleri, beraberken neyi nasıl yiyip içtiklerini. Bayan Stein genç yazara başarıya giden yolu, nasıl anlatması gerektiğini anlatır. Bayan Stein´dan nasıl resim satın alınacağını, bu işin kuralını öğrenirler. pbs.jpg

Miss Stein ile olan dostuluğu yazar dostluğuna iyi bir örnektir de aslında. Sonra yazarın Shakespeare ve Company isimli kitapçı dükkanından kitap satın aldığını değil dikkat, kiraladığını okuruz. Kütüphane değil kitapçıdır adı geçen yer. Ve buraya zamanın meşhur edebiyatçılarından İrlandalı James Joyce´da takılmaktadır. Hayat arkadaşı, hanımı Hadley ile yürüyüşlere çıkar bolca, yemeğe, gezmeye. Paris´in sokaklarını anlatır dev edebiyatçı, kahvelerini, rıhtımını, sokakta elden düşme kitap satan işportacıyı, yedikleri yemekleri, balıkçıları büyük bir tad ve ayrıntı zenginliğiyle aktarır.

Sonra bahar gelir Paris´e, üstat döktürür. Anlatılanlarda ikilinin kıt kanaat geçindiklerini, buna rağmen sürekli hareket halinde olduklarını ve seyahat ettiklerini görürüz. Hayattan derin zevkler alan mutlu bir ikili tablosudur yazarın çizdiği. Benzer anlatılarla kitap devam eder, at yarışlarına giderler, bunlardan birini yazar detaylı bir şekilde büyük bir heyecan ve başarıyla okuruna aktarır. Bir ara açlığın onu da disipline ettiğini öğreniriz. Aç kalmadan büyük yazar olunamıyor anlaşılan. Yazar açken en çok yemek kokusunun gelmediği yerleri tercih eder. Örneğin Lüxemburg Müzesi, St-Sulpice semti, kitap kiraladığı Sylivia Beach´in dükkanı. Yazar açlığın duyuları nasıl etkilediğine bu arada derinlemesine yer verir.

Anlatılar bu tempoda devam eder. Yolculukları başka yolculuklar izler. Dönemin tanıklarını anlatır neredeyse tek tek. Ünlülerini, tanıdığı edebiyatçıları, günlük yaşamında öyle veya böyle rol almış, yer edinmiş insanları. Paris Bir Şenliktir bir Paris klasiğidir. Bu büyülü kenti görüpte oraya dair bir şeyler karalamamış bir yazar her halde yoktur. Anı anlatımı konusunda sayısız verimli örneğin cömertce kendisini gösterdiği bu eser ustanın belki de en başarılı çalışmalarından biridir. Acemilik yıllarının verdiği her türlü masumiyeti ve kayda değer ne varsa kullanmayı yazar öncelikle hedeflemiş satırlarında. Okurken Paris´i yaşatan, hatırlatan kent, yazar, şehir edebiyat bağının bu denli ustaca kurulduğu nadir usta örneklerden biridir eser.

Süleyman Deveci

Advertisements

Kommentar verfassen

Trage deine Daten unten ein oder klicke ein Icon um dich einzuloggen:

WordPress.com-Logo

Du kommentierst mit Deinem WordPress.com-Konto. Abmelden / Ändern )

Twitter-Bild

Du kommentierst mit Deinem Twitter-Konto. Abmelden / Ändern )

Facebook-Foto

Du kommentierst mit Deinem Facebook-Konto. Abmelden / Ändern )

Google+ Foto

Du kommentierst mit Deinem Google+-Konto. Abmelden / Ändern )

Verbinde mit %s